maandag 18 mei 2009

Het weeshuis van Culemborg 1560-1952

Verre Verwanten radio Elisabeth Weeshuis Culemborg (Filmpje)

Aquarel voorstellende de Herenstraat met de Weeshuispoort en het gebouw Luxor te Culemborg, vervaardigd door Lies Veenhoven, 1992

Johan van der Maarel schreef mij eens "vermoedelijk heeft Hendrik van de Waardt in het weeshuis in Culemborg gezeten, misschien nog eens leuk om een kijkje te nemen."
En zo ging het. Hendrik van de Waardt is de overgrootvader van o.a. Jacomien en Hetty de Bruijn, Elly, Hein en Henk de Bruijn, Bep, Ans, Ineke en Jan de Jager (Australië) en Johan van der Maarel (Singapore).
Het weeshuis te Culemborg is nu een museum.

Museum Elisabeth Weeshuis
Culemborg kent een Culemborgs Historisch Museum: het Museum Elisabeth Weeshuis. Elisabeth leefde van 1475 tot 1555. Zij liet veel geld na en legde vast dat daar onder meer een weeshuis voor moest komen. Pas sinds de jaren zestig van de vorige eeuw is het geen weeshuis meer. Tegenwoordig huisvest het gebouw een museum en de openbare bibliotheek. In het museum staat een vaste tentoonstelling, dat een beeld geeft van de economische en culturele geschiedenis van Culemborg. Daarbij is er speciale aandacht voor het weeskind. Regelmatig zijn er tijdelijk tentoonstellingen.

Klik op de afbeeldingen om deze te vergroten


En nu toch alvast een kleine ontdekking:

Nog niet over Hendrik, maar daar krijg ik nog een antwoord op van de rentmeester van het museum. Een kopie van de namen heb ik achtergelaten. De heer van Vuren gaat mij hierover bellen.

In het museum heb ik het boek gekocht van Machiel Bosman "Het weeshuis van Culemborg 1560-1952". Al bladerend valt mijn oog ineens op de naam Van de Waardt.

Citaat blz 170 onderaan: "En Marinus van de Waardt wordt op kosten van het weeshuis geopereerd aan zijn hazenlip."
Het jongste kind (vermoedelijk jongste) heeft naar alle waarschijnlijkheid dus inderdaad in het weeshuis gezeten. Zal nog bevestigd worden door dhr. H. van Vuren.



Van Hendrik van de Waardt en Wouthrina Kars is wel een adres bekend in Culemborg, Veerweg E85. Zij woonden daar waarschijnlijk tijdens hun huwelijk 1879-1906.

En zo gingen Harry en ik dus op zoek.
De Veerweg bestaat nog steeds, maar het huisnummer niet meer.
Wel is er nu nieuwbouw met de huisnummers 84-86. Maar het huis kan ook iets naar achter hebben gestaan of aan de rand.
Een prachtige plek. De Veerweg loopt van de dijk tot aan de Lek.
Als zij uitzicht hadden op de lek dan was het een paradijselijke plek. Of was dat alleen weggelegd voor de wat meer welgestelde gezinnen.
Toen en nu gaf de Veerweg uitzicht op de spoorbrug en de Lek en de overzijde van de Lek en in de bocht langs de dijk een haven. De spoorbrug is volgens het boek van Machiel Bosman van 1868. Ook is er nu een veerpontverbinding naar de overkant.

Zie ook de site Culemborg zoals het was. Hier vind je een video van YouTube. Let op: het toont beelden van de huizen aan de Lek. Aan het eind van de straat maakt de Veerweg een bocht naar links.
Daar woonden waarschijnlijk Hendrik van de Waardt met zijn vrouw en zijn gezin. Hoewel dit nu de hoge nummers zijn van 84-92. Zij woonden op E85.
De huizen op het filmpje, die er nu ook nog staan, hebben nu de lage nummers.
Deze huizen hebben uitzicht op de haven.



Foto hierboven: Glasfabriek te Culemborg (Bron: foto gemaakt in het Weeshuis Museum)
Hendrik van de Waardt was glasblazer, in ieder geval van 1879-1902
Langs de Veerweg stonden woningen voor de arbeiders van de glasfabriek.

Foto's van nu 17 mei 2009 en als je op de link hierboven klikt (Culemborg zoals het was) dan zie je de huizen (de Veerweg) aan de Lek van toen.















Foto: uitzicht over de Lek vanuit de bocht in de Veerweg.



Hieronder nog even een overzicht:
I Anthonie van de Waardt is geboren in 1830 in Beusichem, zoon van Hendrik van de Waardt en Johanna Prijs. Anthonie is overleden op 10-05-1868 in Culemborg, 38 jaar oud.
Anthonie trouwde, 26 jaar oud, op 10-05-1856 in Culemborg met Clasina de Jager, 28 jaar oud. Clasina is geboren in 1828 in Culemborg, dochter van Abraham (Abram) de Jager (Jaager) en Maria Peek. Clasina is overleden op 24-05-1870 in Zutphen, 42 jaar oud.

Kinderen van Anthonie en Clasina:
1 Hendrik van de Waardt, geboren op 11-07-1856 in Culemborg. Volgt II-a.
2 Johanna van de Waardt, geboren op 06-09-1861 in Culemborg. Volgt II-b.
3 Marinus van de Waardt, geboren in 1864 in Culemborg. Volgt II-c.

II-a Hendrik van de Waardt is geboren op 11-07-1856 in Culemborg, zoon van Anthonie van de Waardt en Clasina de Jager.
Notitie bij Hendrik: Hendrik was 11 jaar toen zijn vader overleed en 13 jaar toen zijn moeder overleed.
Waarschijnlijk heeft hij in het weeshuis in Culemborg gezeten.
Adressen:
vanaf 1879 Veerweg E85, Culemborg
vanaf 28-03-1906 Vlaardingen
Beroepen: Glasblazer en vanaf 04-04-1917 Fabrieksarbeider
Hendrik trouwde, 23 jaar oud, op 03-10-1879 in Culemborg met Wouthrina Kars, 19 jaar oud. Wouthrina is geboren op 04-04-1860 in Zwijndrecht, dochter van Toon (Antonie) Kars (Kers) en Anna van Os. Wouthrina is overleden op 16-07-1920 in Vlaardingen, 60 jaar oud.

II-b Johanna van de Waardt is geboren op 06-09-1861 in Culemborg, dochter van Anthonie van de Waardt en Clasina de Jager. Johanna is overleden vóór 1922, ten hoogste 61 jaar oud.
Adres: (Woont te Den Haag (1891))
Johanna trouwde, 29 jaar oud, op 02-09-1891 in Loosduinen met Jacob Jeroen van der Gaag, 24 jaar oud. Jacob is geboren op 28-10-1866 in Loosduinen, zoon van Pieter van der Gaag en Cornelia Doedeijns.

II-c Marinus van de Waardt is geboren in 1864 in Culemborg, zoon van Anthonie van de Waardt en Clasina de Jager. Marinus is overleden op 02-07-1931 in Overschie, 67 jaar oud. Marinus trouwde, 29 jaar oud, op 03-05-1893 in Rotterdam met Maria Cornelia Regina de Lang, 28 jaar oud. Maria is geboren in 1865 in Gorinchem, dochter van Reinier de Lang en Maria Cornelia Regina Metzelaar.

Heel veel familieden zijn geboren en/of overleden in Culemborg.
Onze grootvader Hein, onze grootmoeder Abrahamina Johanna (dochter van Hendrik van de Waardt)en de zoon van Hein en Abrahamina, Henk zijn eveneens hier geboren.
Ook zijn Hein en Mien, zijn eerste vrouw getrouwd in Culemborg.
In Culemborg zal ik toch nog eens meer uit gaan zoeken.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen